2015-02-23

Мэссэнжэртэй шинэ оноос орж чадахаа байсан шүү. Паспортаараа орохгүй байна, тийм мөртлөө хаягаараа фэйсбүүк рүү ороод л байх юм. Гайхах л юм.

2015-01-26

Тайлбар

Ямар нэгэн зүйл хийх болгонд үргэлж тайлбар тавих хэрэгтэй байдаг. Уг нь бол хүсээд байгаа байхгүй юу, тийм мөртлөө л тайлбарт дээрэлхүүлэх дуртай. Уучлаарай, яалт ч үгүй л гэнэ. Зөөлөн сэтгэлтэй нэгнийх нь хүн чанар зулгаагаад яах нь уу нэгнийгээ ойлгохыг хичээ лдээ хэмээн учирлан өмөөрнө. Заримдаа би боддогы. Энэ их тайлбар надад өнөөдөр юуг бэлэглэсэн юм бэ гэж. Мэдээж зарим үед үнэхээр чухал цаг тохиож шат ахиулсан, гэхдээ л ихэнх тохиолдолд шүү дээ.

... Очих хүсэл байсаан гэх олонхи, хэрэгтэй, хэрэггүй бодолд эзэгнүүлээд л ... дуртай дух вэ, иймэрхүү л үед ирэх юм даа, хэсэг чимээгүй алга болчихоод гэнэт гэрэлтэж гэнэ ... шал утгагүй.

Бодол шиг нь тэр хүнийг өөрт нь үлдээгээд өөрөөрөө байх шиг сайхан зүйл бий гэж үү? Яады тэглээ би алдаагүй, өөрийгөө олсон. Надад одоо хайх зүйл байхгүй болсон, хийх л зүйл үлдсэн. Тэгээд юу гэж тэнэг хэвээрээ, гэнэн хэвээрээ, сониуч хэвээрээ үлдсэн, үлдэх ч болно. Зангаа би хувиргахгүй, замдаа харин жаахан refresh хийвэл бүү гайхаарай, амралт хэрэгтэй л биздээ.

Тайлбар намайг зөндөө олон сайхан зүйлээс холдуулсан, харамсаж тэр үед уйлмаар санагдаад уйлсан ч, харин эргэж харахад хамгийн нандин хүмүүстэй цаг гаргаж, тайлбар хэлж зүрхлээгүйдээ баярладаг.

За за нар аль хэдийнээ мандаад жаргах нь амжиж нэг алхаадахы.

2015-01-19

Хүлээстэй өдрүүдийн нэг хором

Би англи хэл сурахыг маш их хүсдэг. Дэндүү их. гадаад хүмүүстэй харилцах хичнээн сонирхолтой гээч. Тэд яг чин сэтгэлээсээ ярьж, инээдэг. Тэдэнтэй байхад хэзээ ч уйдахгүй. Ярилцахыг хүссэн хүнтэйгээ янз бүрийн аргаар ойлголцох гэж хичээдэг. Гадаад хүмүүсийн дэргэд би яг байгаагаараа, аз жаргалтай сэтгэл тэнүүн инээдэг. Гэвч би одоо ч англи хэл мэдэхгүй, сурахыг хүсдэг мөртлөө хичээдэггүй, шантардаг. Хайрцагласан сэтгэлгээндээ хүлэгдэн гарч чаддаггүй.

Тэд зүгээр л миний мөрөөдөл мэт дэргэд атлаа дэндүү алсад харагддаг. Хүндлэдэг хүмүүсийнхээ дэргэд би эрхэмсэг харагдахыг хүсдэг атал дэргэдэх мөрөөдлийнхөө хажууд би ичгэвтэр харагддаг. Аймшигтай. Алхам тутамд хүндлэл надаас холдох юм шиг санагдаад айсан хэрнээ би зориглож зүрхлэдэггүй.
Үхдэл мэт зүрхэндээн би чичирч байдаг
Үнэндээ би өөрөөсөөн ичээд үхэх шахдаг
Өөрөөсөө эхлээгүй хүн үргэлж үнэнээс холуур тойрдог гэдгийн өнгөрсний минь хийсвэр сэтгэлгээ өнөөдөр надад өөрт минь үнэн ичгүүргүй хэлж өглөө.

Бичгийн хэлбэрээрээ би галзуу мэт харагдана
Би байгаагаараа даруу харагдана
Үйлдлээрээ би дэврүүн санагдана
Үгээрээ би хатуу сонсогдоно
Харцаараа би ширүүн загнана
Хайраараа би хорвоог бүүвэйлнэ

Ялдам аашаа би мэддэг гэх хэнийрхлээр сольж
Яруухан уянгаа би үл авцалдуулан төөрүүлнэ
Гоо үзэсгэлэнгээ хог дээр хаясан мэт нууна
Гоё сайхан бүхнээ бусдаас нууж, бусдаас хүснэ

Би хүсэл хэмээх далайн ёроолд хүнд чулуунд дарагдан тийчилж гаслана.

2015.01.02



Өнөөдөр би яагаад хүссэн амьдралаараа амьдарч чадаагүй байна вэ?

Өнөөдрийг хүртэл би мөрөөдөхөөс биш зорилго тавьж түүнийхээ дагуу амьдраагүй буюу сэтгэл хөдлөлөөрөө ямар ч зорилгогүй кайф, мэдрэмжинд тулгуурлан амьдарч байжээ. Би хүссэн шигээ мэдлэгтэй биш, би хүссэн шигээ ухаантай биш, би хүссэн шигээ бусдад үлгэр дуурайлал үзүүлэхүйц сайхан биеэ авч явж чадаагүй байна. Үзэл бодол шигээ үгээ чангахан биш сул үгсийн цуглуулгатай, уурласан, бухимдсан буруутгалаар амьсгалж байж. Тиймдээ ч ийм уур амьсгалыг өөртөө хүрээлүүлж мөрөөдлөөрөө биш үгээрээ, үйлдлээрээ дургүй бүхнээ соронзон мэт татаж. Хамгийн аймшигтай бүхэн хамгийн ойроос ирдэг гэсэн. Бичгийн хэлбэрээсээ хүртэл айж сүрдэж байх шиг. Дотоод сэтгэлийн харанхуйгаас гарч гэрлийн энергийг өөртөө оруулахын тулд өнөөдөр би дотроосоо гадагшилж үгийн утгагүйг буулгаж сууна. Өдөр ирэх тусам энэ хэлбэр эмх цэгц, зохион байгуулалт, агуулгаараа үнэ хаялцмаар шилдэг чуулган болно гэдэгт итгэсэндээ би өөртөө эрх чөлөөг олгож байна. Яагаад гэсэн бусад руу хандсан асуулт намайг өөрөөс минь холдуулж орхисныг өнөөдрийн би гэрчилж байна. Яагаад гэдэг асуултыг өөрөөсөө асууж эхлэхэд нээлттэй, эрх чөлөөтэй хэмээгч би хаалттай байлаа. Өөрөөсөөн нуугдсан бие, хүсээгүй бодлоор булшлагдсан би. Үгүй ээ, би хүсээгүй. Хэзээ ч. Гэхдээ яагаад намайг тойров. Би зөв хүн байхыг хүссэн яагаад намайг буруу болгох гээд байгаа юм бэ? Яагаад гэж үү? Бусад хүмүүсийн бурууг олж хараад байдаг зан тань танд шингэжээ. Хүсээгүй бол бүү бодооч, бүү сэтгэлдээ хоногшуулаач. Ингээд л сургааль үг эхлэнэ. Би юу ч мэдэхгүй мөртлөө заах дуртай. Юугаа ч олоогүй байж амьдрал ярих дуртай. Өнгөрсөн цаг минь би чамайгаа ирээдүйн өмнөх хаалган дээр үдэж, хийж бүтээхийн үйлс рүү урагшлалаа. Би чамайг ухаарал нэмэх өдрүүддээ эргэн санан дурсаж байх болно. Чи миний ирээдүйн хөтөч. Чамд баярласан миний сэтгэлийн дуулалд эвлүүлж нийлүүлэх үг дутах буй заа

2014-12-11

АМЬДРАЛЫН ТУРШИД БЭЛЭГЛЭХ 100 БЭЛЭГ

1. Инээмсэглэ.
 

2. Мөрөө түшүүл.

3. Хэн нэгнийг ар нуруугаар нь нөхөрсгөөр алгад.

4. Баярлалаа гэж хэл.

5. Санамсаргүйгээр үнс.

6. …эсвэл халуун дотноор тэвэр.

7. Чи гайхамшигтай сайхан байна гэж чин сэтгэлээсээ магт.

8. Чилсэн нурууг нь ил.

9. Сэтгэл санаа гундуухан байвал исгэр.

2014-12-08

2014.12.09

Хэрвээ танд өдөр болгон 100,000 төгрөгийг хүсснээрээ хэрэглэх боломж олговол ...

Бидний оюун ухаан, зүрх сэтгэл, бодол ч гэсэн өдрийн 24 цагийн адил хором хормоор өсч, хөгжих өөрийн гэсэн үндсэн хуультай байдаг. Та мөнгөтэй харьцаж мөнгийг үнэ цэнэтэй болгодог шиг ээ, өөрийн зүрх сэтгэл, оюун ухааныг түүнээс ч илүү өндөрт өргөж чадах нэгэн. Бид мөнгөнөөс хямдхан гэж үү, мөнгийг хэн бүтээдэг юм бэ, та бидний оюун ухаан мөнгийг бий болгож, түүний оршин тогтнох нөхцлийг сэтгэлээрээ зөвшөөрсөн гэлтэй. Гэтэл бидний сэтгэл яагаад тээр доор унана вэ, бид яагаад сэтгэлтэй, хүн шиг хүнийг хайна вэ? Сэтгэлгүй хүн байдаг гэж үү ...


2014-12-02

2014.12.02

Юу ч хийгээгүй атал цаг хурдан өнгөрч, мэдлэгийн давалгаанд даруулж амжилгүй бүдчин унах гээд байна уу даа гэж хааяа бодогдох юм. Энэ их мэдлэгийн сангаас хүртэж ойлгож, ухаарч, дэлгэрүүлэх хүсэл мянгантаа бадравч авах гээхийн ухаанаар зөв залуурдаж чадалгүй усны урсгалд хөвөн явах минь хөөрхийлөлтэй. Би дургүй биш, дуртай маш их мэдэхийн хүсэлд тэмүүлэхдээ цаг хугацааг надад үлдээч гэж хэлмээр санагдана. Аюулхай цээжин дэх зүрх булиглахад алагхан цаасны ширхэг хүртэл дэндүү их хормыг авч одон бодлын салхийг борооны дараах гайхамшигт мөчлөгөөр угтан ирнэ. Тийм ээ би чадна, чадахын төлөө зүтгэнэ. Унаж уйлснаас ухаарч босохыг илүүд үзнэ. Эрхэм чанартай эзэн болж эргэлзээ тээнэглэзээн дундаас ончийг нь шүүж чаддаг далайчин болно. Зүгээр ээ бүү шантар. Алдаатай бүхэн буруу байдаггүй, алаг зүрх хааяа замын дунд төөрдөг юм, төөрсөн сэтгэл будилдаг юм, будилахдаа буруу зөвийг ялгалгүй алдаж сөхөрч, заримдаа ураарч ойлгож дэлгэрдэг юм. Зөв л чиглэлээ, зөв арга барилаа олчихвол алхам бүр тань үнэтэй байж, амнаас ундрах үг бүр тань урам өгнө. Гайхамшиг зүгээр энгийнээс эхлэдэг, галзуу дурлал харцнаас харагддаг.  Итгэл заримдаа өнгөнд шунадаг, инээмсэглэл харин сэтгэлийг тольдуулдаг. Бодлоо буруу зүг чиглүүлэхээс эмээ, болзоонд явахдаа санаагаа гээж, сэтгэлээ нээ. Дулаахан хүн бүр сайн байдаггүй, дурайсан зам тэдний үнэн эсэхийг гэрчилдэг.

2014-11-20

Зажилж дуусдаггүй бохь уу

Амандаа зажилж буй бохь шиг
Алхам тутамдаа хүн бүрийг зууж явдаг
Авах гээхийн ухаанаар гэгээрч ариуссан мэт
Алгандаа хутга нуусан хүмүүс байх юм аа

Гайхаж байна
Буруу сэтгэлтэн ядардаггүй юм уу
Бодолдоо төөрдөггүйн байхдаа
Ганц амьдралынх нь оргил хаана оршдог юм бол
Гараа будсан өнгөнд үү
Галзуу бардамналд уу
Зөв сэтгэлтнийг ангалд унагадаг
Хатаж бүлээцэхээ больсон зүрхэнд үү…

Айдас бидний нөхөрлөл

Худал хуурмагын өмнө сөхөрч унах дөхсөн ч
Хатуужиж би сэтгэлдээ үнэнг гэрчилж боссон
Айдас бидэн нөхөрлөөд
Амьдралын мөрөөдлийн хуудсыг эхлүүлсэн

Би хэлснээр чинь биш
Биедээ нуусан болгоноор чинь хариулт өгнө

Дандаа би нэг газар амьдрах биш дээ

Инээмсэглэлд чинь хууртахаа больсоон
Итгэлээр тоглодог занг нь мэдсээн
Зөвлөж буй мэт ам алдуулдаг арганд чинь
Зөндөөн өртөж баярлуулсаан

Би бодолд уусч, ойлгохуйн ухаанд суралцагч нэгэн билээ

Би хөнгөн, урт үстэй
Бусдын хувьд богино
Би бодлогогүй гэнэн
Бусдын хувьд тэнэг

Би сэтгэл хөдлөл ихтэй
Бусдын хувьд хамхуул шиг
Би сэтгэлээрээ баян
Бусдын хувьд баян биш

Би бусдын бодлын хүлээсэнд амьдардаггүй
Буруу ярьдаг, зөрүүд нэгэн байсаан
Үнэнээ л хэлье
Худал бүхнийг хүлцэж чадаагүйдээ
Хэдхэн найзтай л хүн
Харамсах үе байсан ч
Алдаа мэт урагш алхах шат бүртээ
Би баярлаж, цэнэглэгддэг урмын хүн

Ганцхан сайхан үгэнд чинь догдолж баярлавал бүү гайх аа
Гандан буурахгүй ээ, итгэл минь мөхөх болоогүй л бол
Сүүлчийн амьсгал хураатал амьдралаас би үнэнг хайсаар л байна
Сүнс минь эргэж ирэхдээ ч гэсэн жаргаг

Алдаа оноогоо хүлээдэг үнэн нь
Алдуурсан хүмүүсийн хожоо болог оо
Үүнээс ч илүү зүйл алдах л байсан
Харин ч эргэцүүлэх цаг үетэйдээ оносон
Би бодолд уусч, ойлгохуйн ухаанд суралцагч нэгэн билээ

2014-11-12

Зүйр цэцэн үгийн талаарх бие даалтынхаа оршил хэсгийг орууллаа

Надад зөвлөгөө өгөөрэй найзууд аа. : )

Оршил
Зүйр цэцэн үгс нь улс, үндэстний уламжлал, түүх соёл болон цаг хугацааны туршид сурган хүмүүжүүлэх үзэл санааны оньсыг тайлагч билээ. Монгол ёс заншил, уламжлал, алсын хараа хэрхэн онцгойрч, дэлхийн талыг эзэгнэн алдар нэрээ дуурсгасан түүхийн хуудсыг сөхөж, оюуны ундарга далайгаас олзтой ирэхийг зорилоо. Энэ л олз өнөө цагт биднээс алсран одож буй цаг хугацааны үнэ цэнийг мэдрүүлэх гэж үгийнхээ чансаа, агуулгаараа байлдан дагуулах биз ээ. Оюун санааны хаалга онгойсон нь зүгээр ч нэг азын асуудал биш, оргилуун усны ундаргаас шүүгдэн ирсэн алтан загас мэт зүйр цэцэн үгийн хүч гэрэл унтарч, харанхуй нөмрөхөөс өмнө нууцын хөзрөө дэлгэхээр хүрэлцэн ирсэн нь гэлтэй.

2014-11-11

2014.11.12

Тэнгэр надад бүхнийг хэлдэг
Тэр хаврын зуныг
Тэр намрын өвлийг
Зүүдэнд ирсэн анхны цас үнэн байсанг
Зүрхэнд минь бороо асгарсаар
Тэр намарын бороо орж амжаагүйг

Тэнгэрт бүх дурсамж бичээстэй байдаг
Тэнгэрлэг бодол аялгуулан нисдэг
Нуугдсан бүхэн ил харагддаг
Нэг л тодотголтой ертөнцийн юмс
Тодрох, давтагдах оньсыг тэнгэр л хэлдэг

Тэнгэрт тэмүүлж
Тэнгэрийн дор амьдарнам

2014-10-30

Завтай болоод уншина

http://hajime.blog.gogo.mn/read/entry109238

https://www.scribd.com/doc/90739429/1/%D0%A5%D0%AD%D0%AD-%D0%A7%D0%98%D0%9C%D0%93%D0%98%D0%99%D0%9D-%D0%A3%D0%A2%D0%93%D0%90-%D0%91%D0%AD%D0%9B%D0%AD%D0%93%D0%94%D0%AD%D0%9B-%D0%A2%D2%AE%D2%AE%D0%9D%D0%98%D0%99

http://www.hh.gov.mn/wp-content/uploads/2011/12/eh.pdf

http://www.hicheel.mn/index.php?module=menu&cmd=content&id=3366&menu_id=473

http://buddhist.blog.gogo.mn/read/entry166168

2014-10-27

Уншиж янзлах Боловсролын философи

Боловсролын философи

Яагаад Монголд хийсэн эсгий таавчиг маш үнэтэй, Хятадад хийснээс үнэтэй байдаг вэ?

Яагаад Монгол Улсын экспортын 94 хувь нь уул уурхай, үлдсэн зургаан хувь нь бараг бүхэлдээ мал аж ахуйн бүтээгдэхүүн байдаг вэ? Монгол хүний оюун ухааны бүтээл хаачив?

Стив Жобс эрхмийн байгуулсан Apple компани ердөө 80 мянган ажилтантай боловч 170 тэрбум доллар олж байхад, яагаад 3 сая иргэнтэй, дэлхийд томд тооцогдох газар нутагтай Монгол Улсын эдийн засаг ердөө 10 гаруйхан тэрбум доллар байдаг юм бэ?

Apple компанид нэг ажилтан нь жилд 2 сая доллар бүтээж байхад, Монгол Улсад нэг хүн жилд 3 мянган доллар л бүтээж байна.

Монгол Улсын эдийн засаг БҮТЭЭМЖ-н хямралд орчихоод байгаа юм. Монголчуудын хамгийн сайн хийдэг байх ёстой МАА хүртэл БҮТЭЭМЖ-ийн гүнзгий хямралд орчихоод байгаа юм.

Худлаа гэвэл махны үнээ хар. Нэг хүнд ногдох малын тоогоор дэлхийд номер 1 орон Монголд махны үнэ хонь, үхэр огт байдаггүй оронтой адил байх уу. Энэ бол зүгээр л БҮТЭЭМЖ-ийн хямрал юм.

Тооноос чанарт шилжих хууль гэж бий. Хятад улс яагаад олимпийн хамаг алтан медалийг хамж эхлэв? 2008 онд Түвшинбаяр олимпийн аварга болсоноос хойш, одоо 16,000 хүүхэд жүдо бөхөөр хичээллэж байна гэнэ. Удахгүй Монголчууд дэлхийн жүдо бөхийн тавцанг бүрэн утгаар нь эзэгнэх болно.

Бид хэрэв гуравхан сая хүнийхээ талыг хонь дагуулаад хөдөөгөөр нэг тараачихвал, манайд тооноос чанарт шилжих хууль их л сөргөөр үйлчилэх нь мэдээж. Үр дүн нь илт байна. Экспортын 94 хувь нь УУ, 6 хувь нь МАА. Оюуны бүтээл таг чиг.

Монгол хүн яачихвал, 16,000 хүүхэд цөмийн физик, ахисан төвшний электроникоор хичээллэж эхлэх юм бол?

Бид сая нэлээн гаруй хүнээ хөдөө, 10,000 жилийн өмнөх МАА-н аргачлалаас нэг их ялгарахгүй байдалд хаячихсан боловч өнөөдөр Бангкокийн супермаркетад Австрали үхрийн стэйк, Шинэ зеланд хониний хавирга байх боловч Монгол мах байдаггүй ээ.

Уг нь тооноос чанарт шилжих хуулиар бол манай хүн амын тал нь ажиллаж буй 50 сая малын мах, ноолуур, ноос, арьс шир дэлхийг дагуулж байх ёстой юм биш үү.

Үгүй юм байна аа. МАА салбар нь миний өмнө хэлсэнээр 10,000 жилийн өмнө ямар байсан, яг тэр бахь байдгаараа явж байгаа учраас БҮТЭЭМЖ нь нойлын ногоон тэг болж.

Би таван настайгаасаа эхлээд морио хөтлөөд хонь хариулсан. Миний санахын тэнд магадгүй уртын дуу, байгалиа магтсан шүлэг зохиол төрж болох л юм, Iphone утас л лав биш.

Яагаад бид Iphone утас хийх ёстой юм бэ? Украйн шиг дээрэлхүүлж, газар нутгаа том хөршдөө алдахгүйн тулд.

БҮТЭЭМЖ гэдэг бол нэг малчинд хэдэн мал ногдож байна, нэг хониноос хэдэн кг ноос гарав, нэг үхрээс хичнээн кг мах гарав гэсэн асуудал юм. Оюун ухааны бүтээл үйлдвэрлэхийн тулд Монголчууд бид Оюун ухааны Бүтээмжтэй байх ёстой.

Оюун ухааны бүтээмж гэдэг бол мэдлэгийг маш хурдтай олж аван, боловсруулж, шинэ мэдлэг бий болгох чадварыг хэлнэ. Монголчуудын оюуны бүтээмж бусад улс орны хүмүүстэй харьцуулахад ямар байгаа юм бол.

Дүн нь тодорхой бус уу.

Би улсын их сургуулийн төгсөлтийн шалгалтанд суулаа. Оюутнууд орж ирж байна аа. Сайн оюутнуудаа сүүл хэсэг рүүгээ шахсан юм байлгүй дээ гэж бодоод тэвчээртэй суув. Арай гэж нэг охин орж ирлээ. Сугалсан билетээ дуржигнатал ярив. Урам орж "за тийм байлгүй дээ" гэж бодоод ярьсан зүйлээс нь асуулт асуутал таг гацсан юм даа. Тэр охин ердөө л бүх билетээ цээжилж зайлуул. Ямар ч мэдлэг тархинд нь бий болсонгүй, үлдсэнгүй.

Боловсролын системийн шинэчлэл ярьж байна аа. Боловсролын системийн шинэчлэлийг боловсролын системийн философийг ойлгодог, зарчмыг нь харж байгаа хүн ярьж байгаа болов уу.

Ер нь Боловсрол гэж юу юм бэ? Мэдлэг юм уу? Боловсролтой хүн гэж хэн бэ? Боловсролын системийн зорилго юу вэ?

Бичиг үсэгт тайлагдахын зорилго нь юу вэ?

Мэдлэг олж авах гэж, чадвал өөрийн цоо шинээр бий болгосон мэдлэгийг бусдад үлдээх гэж.

Тэгвэл Монгол хэлээр дэлхийн их мэдлэгийн ямархуу хэсэг нь бичигдсэн байдаг юм бол доо.

Мунхаг миний бодоход, Монголын Боловсролын системийн зорилго нь Монгол иргэдийг Хятад, Орос, Америк хүмүүсээс асар хурдан хугацаанд мэдлэгийг олж авч, задлан шинжилж, цоо шинээр мэдлэг бий болгох чадвартай,  тийм түвшний Оюуны бүтээмжтэй болгож төлөвшүүлэхэд орших юм.

Мэдлэг нэг алхамын урд, гагцхүү үнэн байхдаа хүчтэй. Нэг алхамын урдах, цор үнэн мэдлэгийг цоо шинээр л бий болгодог. Энэ бол угтаа аливаа улс орны Боловсролын системийн үндсэн философи нь болно.

Хэрэв Хятадад 1 сая хүн цөмийн физик судалж, тооноос чанарт шилжих хуулийн гайхамшигийг бидэнд харуулах гэж байгаа бол --- бид дэлхийн боловсролын системийн түүхэнд урд хожид хийгдэж байгаагүй агуу амбицтай, цоо шинэ Боловсролын аргачлалын бий болгож --- ердөө 5000 хүнийг цөмийн физикт дайчлаад л Хятадаас хоёр дахин их Нобелийн шагнал авах төвшинд БҮТЭЭМЖИЙГ аваачих ёстой.

БҮТЭЭМЖ бол Эдийн засгийн хамгийн анхдагч асуудал. Эрэлт нийлүүлэлтийн хуулиас өмнө бүтээмж байдаг.

Миний өнөөдөр ярьсан зүйлс бол зөвхөн Эдийн засгийн асуудал.

Эдийн засгийн сургуульд ийм л асуудлыг зааж, яаж шийдэх гарцыг буюу цоо шинэ мэдлэгийг бий болгож чадах эдийн засагчдийг бэлдэж төгсгөх ёстой. Эрэлт нийлүүлэлтийн хуулийг харин интернэтээс унших ёстой байх аа.

Ө.Ганзориг
- See more at: http://society.time.mn/content/42409.shtml#sthash.jXi5XuUC.dpuf

Боловсролын философи

Яагаад Монголд хийсэн эсгий таавчиг маш үнэтэй, Хятадад хийснээс үнэтэй байдаг вэ?

Яагаад Монгол Улсын экспортын 94 хувь нь уул уурхай, үлдсэн зургаан хувь нь бараг бүхэлдээ мал аж ахуйн бүтээгдэхүүн байдаг вэ? Монгол хүний оюун ухааны бүтээл хаачив?

Стив Жобс эрхмийн байгуулсан Apple компани ердөө 80 мянган ажилтантай боловч 170 тэрбум доллар олж байхад, яагаад 3 сая иргэнтэй, дэлхийд томд тооцогдох газар нутагтай Монгол Улсын эдийн засаг ердөө 10 гаруйхан тэрбум доллар байдаг юм бэ?

Apple компанид нэг ажилтан нь жилд 2 сая доллар бүтээж байхад, Монгол Улсад нэг хүн жилд 3 мянган доллар л бүтээж байна.

Монгол Улсын эдийн засаг БҮТЭЭМЖ-н хямралд орчихоод байгаа юм. Монголчуудын хамгийн сайн хийдэг байх ёстой МАА хүртэл БҮТЭЭМЖ-ийн гүнзгий хямралд орчихоод байгаа юм.

Худлаа гэвэл махны үнээ хар. Нэг хүнд ногдох малын тоогоор дэлхийд номер 1 орон Монголд махны үнэ хонь, үхэр огт байдаггүй оронтой адил байх уу. Энэ бол зүгээр л БҮТЭЭМЖ-ийн хямрал юм.

Тооноос чанарт шилжих хууль гэж бий. Хятад улс яагаад олимпийн хамаг алтан медалийг хамж эхлэв? 2008 онд Түвшинбаяр олимпийн аварга болсоноос хойш, одоо 16,000 хүүхэд жүдо бөхөөр хичээллэж байна гэнэ. Удахгүй Монголчууд дэлхийн жүдо бөхийн тавцанг бүрэн утгаар нь эзэгнэх болно.

Бид хэрэв гуравхан сая хүнийхээ талыг хонь дагуулаад хөдөөгөөр нэг тараачихвал, манайд тооноос чанарт шилжих хууль их л сөргөөр үйлчилэх нь мэдээж. Үр дүн нь илт байна. Экспортын 94 хувь нь УУ, 6 хувь нь МАА. Оюуны бүтээл таг чиг.

Монгол хүн яачихвал, 16,000 хүүхэд цөмийн физик, ахисан төвшний электроникоор хичээллэж эхлэх юм бол?

Бид сая нэлээн гаруй хүнээ хөдөө, 10,000 жилийн өмнөх МАА-н аргачлалаас нэг их ялгарахгүй байдалд хаячихсан боловч өнөөдөр Бангкокийн супермаркетад Австрали үхрийн стэйк, Шинэ зеланд хониний хавирга байх боловч Монгол мах байдаггүй ээ.

Уг нь тооноос чанарт шилжих хуулиар бол манай хүн амын тал нь ажиллаж буй 50 сая малын мах, ноолуур, ноос, арьс шир дэлхийг дагуулж байх ёстой юм биш үү.

Үгүй юм байна аа. МАА салбар нь миний өмнө хэлсэнээр 10,000 жилийн өмнө ямар байсан, яг тэр бахь байдгаараа явж байгаа учраас БҮТЭЭМЖ нь нойлын ногоон тэг болж.

Би таван настайгаасаа эхлээд морио хөтлөөд хонь хариулсан. Миний санахын тэнд магадгүй уртын дуу, байгалиа магтсан шүлэг зохиол төрж болох л юм, Iphone утас л лав биш.

Яагаад бид Iphone утас хийх ёстой юм бэ? Украйн шиг дээрэлхүүлж, газар нутгаа том хөршдөө алдахгүйн тулд.

БҮТЭЭМЖ гэдэг бол нэг малчинд хэдэн мал ногдож байна, нэг хониноос хэдэн кг ноос гарав, нэг үхрээс хичнээн кг мах гарав гэсэн асуудал юм. Оюун ухааны бүтээл үйлдвэрлэхийн тулд Монголчууд бид Оюун ухааны Бүтээмжтэй байх ёстой.

Оюун ухааны бүтээмж гэдэг бол мэдлэгийг маш хурдтай олж аван, боловсруулж, шинэ мэдлэг бий болгох чадварыг хэлнэ. Монголчуудын оюуны бүтээмж бусад улс орны хүмүүстэй харьцуулахад ямар байгаа юм бол.

Дүн нь тодорхой бус уу.

Би улсын их сургуулийн төгсөлтийн шалгалтанд суулаа. Оюутнууд орж ирж байна аа. Сайн оюутнуудаа сүүл хэсэг рүүгээ шахсан юм байлгүй дээ гэж бодоод тэвчээртэй суув. Арай гэж нэг охин орж ирлээ. Сугалсан билетээ дуржигнатал ярив. Урам орж "за тийм байлгүй дээ" гэж бодоод ярьсан зүйлээс нь асуулт асуутал таг гацсан юм даа. Тэр охин ердөө л бүх билетээ цээжилж зайлуул. Ямар ч мэдлэг тархинд нь бий болсонгүй, үлдсэнгүй.

Боловсролын системийн шинэчлэл ярьж байна аа. Боловсролын системийн шинэчлэлийг боловсролын системийн философийг ойлгодог, зарчмыг нь харж байгаа хүн ярьж байгаа болов уу.

Ер нь Боловсрол гэж юу юм бэ? Мэдлэг юм уу? Боловсролтой хүн гэж хэн бэ? Боловсролын системийн зорилго юу вэ?

Бичиг үсэгт тайлагдахын зорилго нь юу вэ?

Мэдлэг олж авах гэж, чадвал өөрийн цоо шинээр бий болгосон мэдлэгийг бусдад үлдээх гэж.

Тэгвэл Монгол хэлээр дэлхийн их мэдлэгийн ямархуу хэсэг нь бичигдсэн байдаг юм бол доо.

Мунхаг миний бодоход, Монголын Боловсролын системийн зорилго нь Монгол иргэдийг Хятад, Орос, Америк хүмүүсээс асар хурдан хугацаанд мэдлэгийг олж авч, задлан шинжилж, цоо шинээр мэдлэг бий болгох чадвартай,  тийм түвшний Оюуны бүтээмжтэй болгож төлөвшүүлэхэд орших юм.

Мэдлэг нэг алхамын урд, гагцхүү үнэн байхдаа хүчтэй. Нэг алхамын урдах, цор үнэн мэдлэгийг цоо шинээр л бий болгодог. Энэ бол угтаа аливаа улс орны Боловсролын системийн үндсэн философи нь болно.

Хэрэв Хятадад 1 сая хүн цөмийн физик судалж, тооноос чанарт шилжих хуулийн гайхамшигийг бидэнд харуулах гэж байгаа бол --- бид дэлхийн боловсролын системийн түүхэнд урд хожид хийгдэж байгаагүй агуу амбицтай, цоо шинэ Боловсролын аргачлалын бий болгож --- ердөө 5000 хүнийг цөмийн физикт дайчлаад л Хятадаас хоёр дахин их Нобелийн шагнал авах төвшинд БҮТЭЭМЖИЙГ аваачих ёстой.

БҮТЭЭМЖ бол Эдийн засгийн хамгийн анхдагч асуудал. Эрэлт нийлүүлэлтийн хуулиас өмнө бүтээмж байдаг.

Миний өнөөдөр ярьсан зүйлс бол зөвхөн Эдийн засгийн асуудал.

Эдийн засгийн сургуульд ийм л асуудлыг зааж, яаж шийдэх гарцыг буюу цоо шинэ мэдлэгийг бий болгож чадах эдийн засагчдийг бэлдэж төгсгөх ёстой. Эрэлт нийлүүлэлтийн хуулийг харин интернэтээс унших ёстой байх аа.

Ө.Ганзориг
- See more at: http://society.time.mn/content/42409.shtml#sthash.jXi5XuUC.dpuf